Herkese selamlar. Ben egzersiz ve antrenman koçu Yiğit Yurtseven. Sanırım sektöre başladığım günden beri bana sorulan sorular arasında kardiyo ve yağ yakımı konuları başı çeker. Karantina günleri yüzünden mi diyim, sayesinde mi diyim, orasını artık sizler seçin, bu yazıları yazmak nasip oluyor. Elbette şaka yapıyorum isyan ettiğim falan yok çok şükür her halimize. 🙂
Gayet hayalimdi böyle bilgim dahilinde insanlara öğretici yazılar yazmak, videolar çekmek. Bu covid-19 son projelerimin vesilesiymiş meğerse. 🙂 Umarım herkes iyidir bu arada, sağlığınız sıhhatiniz, sevdikleriniz, işiniz, gücünüz umuyorum mükemmel ötesi haldedir.
Bugün size ana hatlarıyla ” kardiyo nedir, kardiyo çalışmaları, vücutta yağ yakımı ne zaman başlar ” konularından bahsedeceğim.
Çok sık rastladığım bir durum var özellikle de fitness yapan arkadaşlar antrenmanları bittikten hemen sonra eliptik bisiklet üstüne çıkıyor ve “dur idman sonu şurada 15 dakika kardiyo yapayım, ter atayım” diye gerçekten mükemmel bir şey yaptığını zannederek başlıyor çalışmaya. Ya da “hiç yoktan iyidir 15 dakika da yağ yakayım şurada” diye yaptığı işi gururla adlandırıyor.
Bunun yerine 15 dakikasını antrenman sonunda stretching ‘e ayırsa ya da ne bileyim gidip yapmış olduğu antrenmanın hakkını vererek güzelce beslense aslında kendine yapacağı en güzel iyiliği yapacak ama bunun gerçekten hiç mi hiç farkında değil. Bu esnetme (stretching) konusuna da çok yakın zaman içinde değineceğim zaten siz hiç merak etmeyin.
Neyse konuya döneyim hemen, tamam çok kötü iğrenç bir şey değil bu antrenman sonu 15 dakikalık bisiklet, koşu bandı, eliptik çalışmaları ama düşündüğünüz kadar etkili olmayabilir; yağ kaybında asıl belirleyici olan haftalık toplam egzersiz miktarınız ve beslenmenizdir.
Elbette beterin de beteri var kimi insanlar ise evde sadece oturarak kahve içeyim, yeşil çay içeyim bilmem ne ürünü gelmiş onu kullanayım acayip yağ yaktırıyor diye sürekli bir ürün peşinde koşuşturup duruyor.
Sauna, hamam gibi yerlere gidip ter atayım zayıflayım diye düşünenlerde büyük yoğunlukta. Zayıf olmak, fit olabilme, iyi görünmek bence de çokça önemli bir konu bunun aksini asla düşünen biri olmadım ama her şeyden önce sağlık!
Her şeyin bir raconu var.
Kullandığın ürünlerin yardımıyla oturduğun yerden 2 ayda 50 kilo verdin, istediğin kiloya da ulaştın .
Ee bu sence sağlıklı bir durum mu?
Harbiden kendini iyi, güçlü ve sağlıklı hissedecek misin?
Hiç denemedim ama imkansız olduğuna eminim…
Benim her zaman tüm çevremdeki insanlara söylediğim bir şey var bu iş takım işi tek başına hiç bir ürün ya da hiç bir antrenman türü seni uzun vade de iyi fizikli, sağlıklı, yüksek performanslı biri yap(a)maz.
E o zaman biz ne yapalım?
-Siz ne yapın biliyor musunuz? (Farkındayım çok klişe olacak sayacaklarım) ama;
Sağlıklı, dengeli ve düzenli beslenin.
Düzenli ve yeterli uyuyun.
Düzenli ve doğru egzersizleri yapın.
Yeşil çay da için kahvenizi de için limonlu, sirkeli suları da için 🙂
Saunaya da gidin, hamama da gidin..
Ama her şeyi vaktiyle yapın her şeyi doğru amaç uğruna yapın. Mesela hamama temizlenmek için gidin, suyu susadığınız ve vücudun ihtiyacı olduğu için tüketin yağ yakmak için değil..
Yağ Yakımı Ne Zaman Başlar?
Şimdi siz kardiyo çalışmasına başladınız diyelim. Vücutta insanların yakıtı diye adlandırabileceğimiz enerji sayesinde tüm bu çalışmaları gerçekleştirebiliyoruz. Egzersiz sırasında vücut enerji olarak karbonhidrat ve yağı birlikte kullanır; hangisinin payının daha büyük olacağı egzersizin şiddetine, süresine ve beslenme durumunuza göre değişir. Yağ kullanımı hafif ile orta şiddet arasında en yüksek düzeye çıkar, şiddet arttıkça karbonhidratın payı büyür. Egzersizden önce karbonhidrat alınması egzersiz sırasındaki yağ kullanımını azaltır; ancak egzersiz sırasında yağ kullanılması ile vücuttaki yağ kaybı aynı şey değildir.
Bu yağ yakımıyla ilgili çok fazla kriter var aslında cinsiyet, yaş, kilo, boy, sporculuk geçmişi vs. ama ben bugün sizlere en azından yalan yanlış bilgiler edinmeniz yerine ortalama bilgiler vereceğim.
- Araştırmalara göre yağ yakımının belli bir dakikada “başladığı” bir eşik yoktur; egzersizin başından itibaren yağ ve karbonhidrat birlikte kullanılır.
- Yağın enerjiye katkısı egzersizin şiddetine, süresine, kişinin antrenman düzeyine ve beslenme durumuna göre değişir. Yağ kullanımı çoğu kişide hafif ile orta şiddet arasında en yüksek düzeye çıkar.
- Vücuttaki yağ kaybı için belirleyici olan tek bir antrenmanın süresi değil, haftalık toplam egzersiz miktarı ve beslenmedir. Amerikan Spor Hekimliği Koleji (ACSM), haftada 150 ile 250 dakika orta şiddette egzersizin tek başına ancak ılımlı bir kilo kaybı sağladığını, 250 dakikanın üzerindeki miktarların ise klinik olarak anlamlı kilo kaybıyla ilişkilendirildiğini bildiriyor.
Kardiyo Nedir?
Vücudun dolaşım sistemiyle birlikte kan damarları ve kalp hepsinin birlikte yer aldığı sisteme “kardiyovasküler” sistem deniyor. Kardiyo ise bu saymış olduğum sistemin kısaltılmış halidir. Akciğer, kalp ve damarları yoğun bir şekilde çalıştıran ve güçlendiren sistem türüdür kardiyo.
Kardiyo Çalışmaları Nelerdir?
Yürüme, koşma, bisiklete binme, tenis oynama, yüzme, basketbol oynama, ip atlama yani kısaca kalp ritminizi artıran, nefes alışverişinizi hızlandıran tüm egzersizlere aslında kardiyo çalışmaları diyebiliriz.
Kardiyo Yaparken Neye Dikkat Etmeliyiz?
Kardiyo çalışması yaparken nefese çok dikkat etmeniz gerekir!! Her şeyden önce ne yaparsanız yapın düzenli nefes alıp verin. 🙂 Nefes almayı egzersiz esnasında bile unutan bir sürü üyem ve sporcum var. Gerçekten egzersiz yaptırıyorum ve nefesini tutuyorlar. Bu kesinlikle amacımıza ulaşmamıza sıkıntı yaratacak bir hareket olur.
Çok basit bir şekilde her zaman yapmış olduğunuz hareketle senkronize “burnunuzdan nefes alıp, ağzınızdan nefes verin” , ve bunu ömrünüzün sonuna kadar bu sistemle yapmaya devam edin.
Yağ Yakımı Amaçlı Kardiyo Yaparken Kalp Ritmim (Nabzım) Kaç Olmalı?
Kardiyo çalışmalarınızı gerçekleştirirken yağ kullanımının en yüksek olduğu bölge hafif ile orta tempo aralığıdır. Çok hızlı nefes alıp vermeye başlamak daha iyi yağ yakımı anlamına gelmez; şiddet arttıkça yağın enerjideki payı düşer, karbonhidratın payı artar. Koşu bandına çıkıp saatlerce haldır haldır koşmayın lütfen. Orta şiddet için hedef nabzınız tahmini maksimum nabzınızın yaklaşık %50-%70’i, yüksek şiddet için %70-%85’i kadardır. Spora yeni başlıyorsanız alt sınırdan başlayın, zamanla yükseltin.
Nabız hedefinizi bulmak için en bilinen yöntem, tahmini maksimum nabzı 220 – Yaş formülüyle hesaplamaktır. Bu formül yalnızca kaba bir tahmindir, kişiden kişiye sapma gösterir ve özellikle ileri yaşlarda maksimum nabzı olduğundan düşük hesaplayabilir (alternatif olarak 208 – 0,7 x yaş formülü önerilmiştir). Nabzınızın bu rakamın %50-%70’i aralığında olması orta şiddet, %70-%85’i aralığında olması yüksek şiddet kardiyoya karşılık gelir.
Gündüz Aç Karnına mı Akşam Tok Karnına mı Kardiyo?
Evet bu da acayip merak edilen ve acayip olay olmuş konulardan bir tanesi. Gerçekten bununla alakalı da binlerce araştırma var ve bana kalırsa hala yüzde yüz doğruluk payı olan net bir şey yok. Varsa bile 2 gün sonra yeni bir araştırmayla beraber tekrardan şu söylenebilir;
Ya kusura bakmayın biz yanılmışız, bundan sonra bu işin doğrusu şu şekilde…
Ama şu anda sizlere bununla ilgili bir şeyler söylemem ve öneride bulunmam gerekirse aç karnına yapılan kardiyoda egzersiz sırasındaki yağ kullanımının daha yüksek olabileceğini söyleyebilirim. Ancak kontrollü çalışmalarda, kalori kısıtlı bir beslenmeyle birlikte yapılan aerobik egzersizde aç ya da tok karnına yapılması arasında vücut yağı kaybı açısından fark bulunmadı. O yüzden size uyan ve sürdürebildiğiniz zamanı seçin. Kaş yaparken göz çıkarmayın.
Kısacası kardiyo, yağ yakımı çalışması diyip geçmeyin.. Sanıldığı kadar basit bir çalışma türü değil. Antrenman programınızın son 15 dakikasına ekleyeceğiniz kardiyoyla tek başına istediğiniz sonuca ulaşamazsınız. Saunaya giderek yağ yakamazsınız. Günde 4 litre su içerek, bolca kahve tüketerek yağ yakamazsınız. Sabah sadece aç karnına saatlerce haldır haldır koşmak da tek başına yeterli olmaz. Tek başına, desteksiz bir yağ yakımı çok zor.
Heee yakarsınız da doğru ve istediğiniz şekilde olmaz.
Bunların her birine dikkat ederek sizlere söylemiş olduğum kurallar çerçevesinde kardiyo çalışmalarınızı planlayın.
Kafanıza göre iş yapmaya çalışmanıza gerek yok. Zaten bununla ilgili uzman kişiler bir sürü deney, araştırma yapmış, makaleler yayınlamışlar. En azından şu yazımda ki maddelere dikkat etseniz bile hiç yoktan iyidir. Birazcık olsun konuyla ilgili birilerini aydınlatabildiysem ne mutlu bana. Hepinize sağlıklı ve fit günler diliyorum esen kalın hoşçakalın..
Egzersiz ve Antrenman Koçu
Yiğit YURTSEVEN
Youtube kanalımdan evde yapabileceğiniz karın hareketleri videomu izlediniz mi?