Yükleniyor

24 Nisan 2020 · Uzm.Fzt. Çağlar Demir · 2 dk okuma

Hareket Hayattır

Merhaba arkadaşlar,

Bugün sizlere dünyanın en etkili ilacından bahsetmek istiyorum. Biliyor musunuz acaba dünyanın en etkili ilacının ne olduğunu? Spor ve aktivite yani egzersiz diyoruz!
Aslında biliyor musunuz etki alanı en geniş olan en ekonomik ve en sağlıklı olan şey aktivite, hareket. Hareket hayattır. Bütün bunları bir tablete koysaydık dünyanın en ucuz, en geniş etkisi olan ilacına sahip olurduk. Aslında sahibiz!

Peki, niye hareket etmiyoruz?
Bugün ben size hareketin ve egzersizin önemi ve bilimsel etkilerini anlatan kısa kısa bilgiler vermek istiyorum. Daha detaylı bilgileri önümüzdeki günlerde paylaşacağız.

Peki, vücudumuza bir bakalım hareketsiz alan var mı diye? Baktığımızda vücudumuzda her an her saniye milyonlarca biyoprosesler meydana geliyor. Dolaşım sistemine baktığımızda bile sürekli akan kandan, hiç durmadan çalışan bir kalpten bahsediyoruz.
Peki egzersiz ve kaslar günümüzde son derece popüler ne diyoruz?

Düzenli egzersizin kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve bazı kanser türleri gibi hastalıkların önlenmesine ve yönetilmesine katkı sağladığı, ayrıca beyin ve ruh sağlığı için de faydalı olduğu biliniyor. Peki, bilimsel anlamda nereden ve nasıl bakacağız günümüzün yeni bilgisi şu; egzersiz sadece bir hareket değil vücudumuzda örneğin salgı bezleri hormonları var. Pankreas gibi tiroid bezleri gibi biliyor musunuz günümüzde kasların yeni bir ismi var MİYOKİNler diyoruz. Yeni bir salgı bezi organımız var kaslarımız.
Detayları merak edenler?
Biliyor musunuz kaslarımız çalıştıkça miyokin dediğimiz yüzlerce madde salgılayabiliyor.

Kaslarımız Bir Salgı Bezi Mi?

Aslında bu yeni bir bilgi, kaslarımız bir salgı bezi midir? Araştırmacılar, kasların çalışırken miyokin adı verilen hormon benzeri molekülleri salgıladığını ve bu yönüyle bir endokrin organ gibi davrandığını bildiriyor. Düzenli egzersiz yapıldığında vücutta iltihaplanmayı azaltıcı (antiinflamatuar) etkiler görülüyor. Peki, nasıl oluyor? Bir örnek vereyim; vücudumuzda tümör nekroz faktörü (TNF-alfa) dediğimiz, iltihaplanmayı artıran bir madde var. Egzersiz sırasında kaslar interlökin-6 (IL-6) adı verilen bir miyokin salgılıyor ve bu madde TNF-alfa üretimini baskılıyor. Uzun süre yüksek kalan düşük dereceli iltihaplanma ise diyabet ve kalp-damar hastalıkları gibi kronik hastalıklarla ilişkilendiriliyor.

Kasların salgıladığı yüzlerce miyokinin bilişsel işlevlere, yağ ve şeker (glikoz) metabolizmasına ve başka birçok dokuya etkileri olduğu bildiriliyor. Yani günümüzde kaslarımızı, vücudun geri kalanıyla haberleşen bir organ olarak da düşünebiliyoruz. Bu alan hâlâ araştırılıyor, ancak düzenli hareketin birçok sisteme yararlı olduğu net.

Her Şey Enerji ve Sağlık İçin

O zaman şöyle diyelim: vücudumuz her saniye nasıl hareket ediyorsa içimizde hiç durağan bir şey yoksa bizimde belki şu stresli ve zor günlerde hareketli olmamızda fayda var.

Bazen hastalarıma ve arkadaşlarıma soruyorum; günümüz insanı bedeninin içindeki organlar kadar bile hareket etmiyor. Aslında bir miktar hareket edebilsek yada kendimizi motive edebilsek enerjimiz artabilir, daha keyifli olabiliriz. O zaman ne duruyoruz, hareket edelim.

Yani kaslarımızı çalıştırıp miyokinleri açığa çıkararak enerjimizi daha yüksek tutup daha sağlıklı günlere koşalım.
Vakit ayırıp okuduğunuz için teşekkür ederim, bol hareketli ve sağlıklı günlere…

Bu yazı 24 Nisan 2020 tarihinde yayımlandı; içeriği o günün bilgisini yansıtır.

Son güncelleme: 14 Ekim 2026. Sağlıkla ilgili bazı ifadeler güncel kaynaklara göre düzeltildi.

Sağlık içeriği genel bilgi amaçlıdır; kişisel durumunuz için bir sağlık uzmanına danışın.

Kaynaklar

  1. Physical activity (fact sheet)World Health Organization
  2. Muscle-Organ Crosstalk: The Emerging Roles of Myokines (Severinsen MCK, Pedersen BK)Endocrine Reviews 2020 (PubMed, PMID 32393961)
  3. Muscle as an endocrine organ: focus on muscle-derived interleukin-6 (Pedersen BK, Febbraio MA)Physiological Reviews 2008 (PubMed, PMID 18923185)
  4. The anti-inflammatory effect of exercise (Petersen AM, Pedersen BK)Journal of Applied Physiology 2005 (PubMed, PMID 15772055)

İlgili yazılar

Blog